Khi giảng đường là sân khấu: Sinh viên làm chủ tri thức qua học tập tích cực tại các học phần của Viện Thương mại & Kinh tế quốc tế

29/04/2025

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và cuộc cách mạng công nghệ đang định hình lại sâu sắc nền kinh tế thế giới cũng như phương thức vận hành của mọi lĩnh vực, giáo dục đại học đứng trước yêu cầu cấp thiết phải tự làm mới mình. Hòa nhịp với dòng chảy thời đại, Viện Thương mại & Kinh tế Quốc tế (TM&KTQT) thuộc Đại học Kinh tế Quốc dân đã và đang khẳng định vai trò tiên phong thông qua việc không ngừng cải tiến phương pháp giảng dạy, hướng tới sự linh hoạt, hiện đại và đáp ứng hiệu quả nhu cầu thực tiễn xã hội.

Vượt lên trên mô hình giảng dạy truyền thống, nơi giảng viên là trung tâm truyền thụ và sinh viên tiếp nhận thụ động, các thầy cô của Viện TM&KTQT đã mạnh dạn triển khai và đẩy mạnh phương pháp học tập tích cực (active learning). Mô hình này đặt sinh viên vào vị trí chủ thể của quá trình học tập, khuyến khích sự chủ động nghiên cứu, khám phá tri thức trước mỗi buổi học. Giảng viên giờ đây đóng vai trò là người định hướng, cố vấn và tạo môi trường thuận lợi để người học phát huy tối đa năng lực tư duy phản biện, sáng tạo và khả năng tự học – những phẩm chất thiết yếu của nguồn nhân lực chất lượng cao. Đây không chỉ là sự thay đổi về phương pháp luận mà còn là một bước chuyển mình toàn diện, thổi luồng sinh khí mới vào không khí học thuật và nâng cao rõ rệt hiệu quả tiếp thu kiến thức.

Minh chứng sống động cho hướng đi này là học phần "Chính sách Kinh tế Đối ngoại 1" do PGS.TS Nguyễn Xuân Hưng – Chánh Văn phòng Viện TM&KTQT trực tiếp phụ trách giảng dạy. Bằng tâm huyết và tư duy đổi mới, thầy đã cùng tập thể sinh viên lớp Kinh tế quốc tế Chất lượng cao 65A kiến tạo những giờ học đầy sáng tạo và truyền cảm hứng. Tại đây, kiến thức học thuật khô khan được "mềm hóa" và trở nên hấp dẫn, gần gũi hơn bao giờ hết thông qua các hình thức thể hiện độc đáo.

Xuyên suốt học phần, 11 nhóm sinh viên (với hơn 50 thành viên) đã biến lớp học thành những "sân khấu học thuật" đầy màu sắc. Từ việc dàn dựng các tiểu phẩm tình huống kinh doanh, tổ chức gameshow mô phỏng các chương trình truyền hình thực tế, đến việc thực hiện các talkshow chuyên đề thời sự, mỗi nhóm lại mang đến một cách tiếp cận riêng biệt. Dưới sự dẫn dắt tận tình của giảng viên, sinh viên không chỉ nắm vững và trình bày chính xác nội dung cốt lõi của bài học mà còn thể hiện xuất sắc khả năng liên hệ, phân tích các vấn đề thực tiễn, tạo nên một trải nghiệm học tập đa chiều, trực quan và đầy hứng khởi.

Sự sáng tạo này được thể hiện rõ nét qua các dự án học tập đa dạng của sinh viên lớp KTQT CLC 65A qua học phần chính sách kinh tế đối ngoại 1:

Nhóm 1: Tái hiện hành trình đàm phán giữa doanh nhân Việt Nam và Trung Quốc để phân tích các biện pháp thúc đẩy xuất khẩu.

Nhóm 2: Tổ chức Chung kết cuộc thi hùng biện "Word War 2025" giữa đại diện NEU - HUST về xu hướng áp dụng biện pháp kỹ thuật trong thương mại quốc tế.

Nhóm 3: Dàn dựng bản tin "Thời sự 19h" với phần thảo luận chuyên sâu về chính sách thu hút FDI của Singapore và Trung Quốc

Nhóm 4: Mô phỏng chương trình "Gặp nhau cuối năm" với màn báo cáo của Táo Kinh tế về chính sách thúc đẩy xuất khẩu của Singapore (2015-2023).

Nhóm 5: Thực hiện phiên gọi vốn theo format "Shark Tank Việt Nam" để phân tích biện pháp quản lý nhập khẩu của Singapore (2015-2023).

Nhóm 6: Tổ chức buổi đàm phán kêu gọi đầu tư nhằm làm rõ chính sách thu hút FDI của Singapore (2015-2023).

Nhóm 7: Thiết kế Gameshow "Ai là Triệu phú" để khám phá xu hướng và chính sách đầu tư ra nước ngoài của Singapore (2015-2023).

Nhóm 9: Đưa bối cảnh bữa cơm gia đình lên sân khấu để thảo luận về chính sách quản lý nhập khẩu của Malaysia (2015-2023) với phần thuyết trình sáng tạo, đầy tâm huyết.

Nhóm 10: Sản xuất một bộ phim ngắn dẫn dắt đến chính sách thu hút FDI của Malaysia (2015-2023).

Nhóm 11: Xây dựng tình huống tại một công ty tư vấn xuất khẩu lao động để làm rõ chính sách của Malaysia đối với lao động nước ngoài (2015-2023).

Những giờ học thú vị này không chỉ giúp sinh viên tiếp cận kiến thức chuyên ngành một cách sâu sắc, gần gũi mà còn kiến tạo một không gian học thuật cởi mở, nơi tiềm năng cá nhân được phát huy tối đa. Qua từng dự án sáng tạo, sinh viên không chỉ củng cố kiến thức mà còn mài giũa các kỹ năng mềm quan trọng như thuyết trình, tư duy phản biện, giải quyết vấn đề, hợp tác nhóm và đặc biệt là năng lực đổi mới – yếu tố then chốt của công dân toàn cầu trong thế kỷ 21.

Đóng góp quan trọng vào thành công này là tâm huyết và sự đồng hành của PGS.TS Nguyễn Xuân Hưng. Vai trò của thầy không chỉ dừng lại ở người giảng dạy mà còn là người truyền cảm hứng, tích cực tương tác, xóa bỏ khoảng cách thầy-trò, tạo dựng môi trường học tập thân thiện, hiệu quả, nơi tri thức được sẻ chia và kiến tạo.

Sự chuyển đổi sang phương pháp giảng dạy lấy sinh viên làm trung tâm đang dần định hình nên bản sắc học thuật riêng của Viện TM&KTQT. Đây không chỉ là bước đi thích ứng với xu thế giáo dục hiện đại mà còn thể hiện tầm nhìn chiến lược của Viện trong việc đào tạo nên những thế hệ cử nhân không chỉ vững vàng chuyên môn mà còn năng động, sáng tạo, bản lĩnh và sẵn sàng hội nhập, đáp ứng những yêu cầu ngày càng cao của thị trường lao động trong nước và quốc tế.

Một số hình ảnh trong các buổi thảo luận nhóm